خانواده آسمانی / مطالب مذهبی • مطالب دینی

پیشینه، مزایا و موانع هوشمندسازی مدارس در ایران / خانواده آسمانی

دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷

پیشینه، مزایا و موانع هوشمندسازی مدارس در ایران

دسته بندی : اخبار روز ایران تاریخ : پنج شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

پیشینه، مزایا و موانع هوشمندسازی مدارس در ایران


به گزارش رجانیوز، امروزه مهمترين دغدغه‌ نظام آموزشی و پرورشی يك كشور، ايجاد بستری مناسب جهت رشد و تعالی سرمايه‌های فكری در جامعه‌ی ‏اطلاعاتی و دانايی ‌محور می باشد. برای آنكه همه‌ گروه‌های اجتماعی قادر باشند به طور مؤثّر در چنين جامعه‌ای مشاركت داشته باشند، ‏بايد يادگيری پيوسته، خلاقيت، نوآوری و نيز مشاركت فعال و سازنده‌‌ اجتماعی را بياموزند.

 

ديويد پرکينز ” و ديگر استادان دانشگاه هاروارد مدارس هوشمند را داراي ويژگي هاي خاصي عنوان کرده اند که مهم ترين  آن ها عبارت است از اینکه در مدارس هوشمند معلمان مي توانند با استفاده از بانک هاي اطلاعاتي و برنامه هاي نرم افزاري و غيره درس هاي جديدي را با توجه به نيازها و علاقه دانش آموزان طراحي و يا اين که درس هاي موجود را تغيير دهند و اصلاح کنند بنابراين محتواي آموزشي دروس در اين مدارس تا حدودي متفاوت با مدارس است. دانش آموزان خودشان سرعت يادگيري شان را تعيين مي کنند و ساعات يادگيري محدود به ساعات مدرسه نيست. ‌نقش معلمان تا حدود زيادي از آموزش و ارزشيابي دانش آموزان به پي گيري آموزش شخصي آنان تغيير مي يابد. دانش آموزان اغلب به جاي کيف هاي مملو از کتب حجيم، با رايانه هاي کيفي (laptop) در سر کلاس درس حاضر مي شوند.  ارزشيابي از دانش آموزان به جاي اين که در مقاطع و نوبت هاي فاصله دار (در پايان هر فصل يا هر ترم و …) صورت پذيرد هر روز و به شکل آنلاين خواهد بود. دانش آموزان هنگام ورود و خروج از مدرسه، با کارت ديجيتالي که در اختيار دارند، والدين خود را از ساعت آمد و رفت خود مطلع مي سازند. والدين دانش آموزان نيز مي توانند با يک آموزش ساده به سيستم ارزشيابي مدرسه متصل شوند و به اين وسيله از وضعيت وروند پيشرفت تحصيلي فرزند خود آگاهي يابند. 

دانش‌آموزان نقش ياددهنده و يادگيرنده را برعهده دارند. در اين مدرسه، برنامه درسي محدودکننده نيست و به دانش‌آموزان اجازه داده مي‌شود از برنامه‌هاي درسي خود فراتر گام بردارند. سيستم بر روي رايانه مرکزي مدرسه نصب مي شود و با اتصال به تعداد زيادي از خطوط تلفن در طول شبانه روز آماده ارائه خدمات است. دانش آموزان با داشتن يک رايانه در منزل هميشه با سيستم مدرسه خود در ارتباط اند لذا مي توان گفت مدارس هوشمند هيچ وقت تعطيل نيستند.

 

پيشينه ی هوشمند‌سازی مدارس در جهان و ایران

 

پيدايش رايانه با سابقه بيش از سه دهه باعث شده است که رايانه در بسياری از عرصه‏‎‎های کاربردی ‏اجتماعی و فردی وارد شود به گونه‏‎‎ای که در دهه نود، در بسياری از کشورها، حتی مدارس ابتدايی هم مجهز به امکانات رايانه ای ‏متناسب شدند. اختراع و توسعه رايانه، ايجاد شبکه‌های رايانه  ‏ای و پس از آن ظهور پديده اينترنت را در پی داشت. تفکر استفاده از رایانه ها و شبکه های رایانه ای برای کارهای مدرسه ای و عملی، به قرن بیستم و اوایل دهه۱۹۶۰ برمی‎‎گردد اينترنت که در ‏سال‎ ‎‏١٩٦٩در دوران جنگ سرد از درون شبکه معروف پا گرفت، بسيار سريع رشد کرد.

 

هيچ کس گمان نمی‎‎کرد اين شبکه اطلاع رسانی در‏ سال ٢٠٠٠ صاحب ١٨٠ ميليون کاربر باشد. سرعت و شتاب اين رشد به گونه‌ای بود که به حدود ٥٠٠ ميليون کاربر در سال ٢٠٠٣ بالغ ‏گرديد. اين توسعه سريع فناوری اطلاع رسانی به همراه عوامل ديگری چون تبديل جامعه صنعتی به جامعه اطلاعاتی، تغييرات جمعيتی، ‏جهانی‎‎تر شدن فعاليت های حرفه‏ای، گسترش نيروهای بازار در محدوده آموزش و به عبارت ديگر تجاری شدن مقوله آموزش، همه و همه، ‏تاثيرات شگرف و چشمگيری در امر آموزش داشته‏ اند.

 

در سال ۱۹۸۴ ديويد پركينز و همكارانش در دانشگاه هاروارد، طرح مدارس هوشمند را ‏به عنوان تجربه‎‎ای نوين در برنامه  ‏های آموزش و پرورش، با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات ارائه نمودند. اين طرح به تدريج در چند ‏مدرسه اجرا گشت و بعدها تاحدودی توسعه يافت.‏گفته مي‎‎شود اولين مدارس هوشمند در سال ۱۹۹۶ در انگلستان تاسيس شد و سپس طرح راه‏‎‎اندازی مدارس هوشمند ‏درکشور مالزی در سال ۱۹۹۸ به اجرا درآمد و با ارایه الگویی موفق، توانست تجربه خود را به سایر کشورها نیز منتقل کند و امروزه علاوه بر مالزی ‏کشورهای فرانسه، ايرلند، مصر و استراليا نیز برای هوشمند کردن مدارس خود اقدام کرده‎‎اند.‏

 

در دهه های اخير، گستره فعاليت در زمينه آموزش و يادگيری نيز چون ديگر فعاليت‏‎‎های علمی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و غيره، از ‏توسعه و پيشرفت سريع فناوری و ظهور پديده‏‎‎هايی چون ماهواره، رايانه، اينترنت و غيره متاثر و دگرگون شده است. استفاده از فناوری در آموزش ايران به زمان بهره گيری از ابزارهای کمک آموزشی سمعی بصری شامل نمايش اسلايد و فيلم‏ های آموزشی در کلاس درس باز ‏می گردد. پس از آن، تلويزيون به عنوان رسانه آموزشی مورد توجه قرار گرفت و تلويزيون آموزشی ملی ايران به طور رسمی به امر آموزش ‏همگانی در سراسر کشور پرداخت.

 

‏ پس از ورود صنعت رايانه به ايران و رشد و نفوذ رايانه های شخصی در ميان اقشار مختلف فرهنگی اجتماعی، فعاليت در زمينه آموزش ‏مبتنی بر رايانه نيز آغاز گشت و بيش از ده سال است که در اين زمينه فعاليت می شود و اين امر با توليد لوح های فشرده آموزشی ‏آغازگردیده است.

 

‏ به طور کلی، از نيمه دوم سال ١٣٨٠ به بعد، رويکرد به اين مقوله جدی تر و فعاليت های عملياتی در زمينه آموزش اينترنتی و بهره ‏گيری از ‏پهنای باند مخابراتی برای ارائه دوره ‏های آموزشی در گوشه و کنار کشور آغاز شد تا اینکه طبق مصوبات شورای فناوری اطلاعات و ارتباطات ‏وزارت آموزش وپرورش در سال تحصيلي۱۳۸۴-۱۳۸۳  پایلوت مدارس هوشمند به سازمان آموزش و پرورش شهر تهران محول گرديد.‏ پس از طرح موضوع در شورای راهبری فناوری اطلاعات و ارتباطات تعداد ۴ دبيرستان در ۴ منطقه تهران انتخاب و از سال تحصيلی بعد ‏اجرای آزمايشی طرح در اين مدارس آغاز گرديد. برای اجرای طرح، وضعيت موجود مدارس از لحاظ تجهيزات و وضعيت نيروی انسانی مورد ‏بررسی قرار گرفت.‏ مديران مدارس فوق ضمن شركت در جلسه‌های متعدد كارشناسی در جريان امر قرارگرفتند. تجهيز و ايجاد شبكه واحدهای داخلی و نحوه ‏توليد محتوای الكترونيكی، آموزش معلمان(زبان انگلیسی و مهارت‏های ‏ICDL‏ ) به انجام رسيد.

 

بر اساس گزارش مجمع جهاني اقتصاد‌ از نظر شاخص دسترسي مدارس به اينترنت، ايران‌ از ميان ۱۴۲ کشور، در رتبه ۱۱۸ قرار دارد. در اين رده‌‌بندي کشورهاي ايسلند، سوئد، استوني، فنلاند، هلند، سنگاپور، قطر، دانمارک، سوئيس و کره جنوبي با کسب بالاترين نمره، رده‌‌هاي اول تا دهم را از آن خود کرده‌اند و کشورهاي بوروندي، يمن،‌ آنگولا، چاد و‌هائيتي در پايين‌ترين رده جدول دسترسي به اينترنت در مدارس قرار گرفته‌اند. همچنين، چين پرجمعيت‌‌ترين کشور جهان در اين رده‌بندي رتبه ۲۸ را به خود اختصاص داده است. در منطقه خاورميانه بهترين وضعيت از نظر شاخص دسترسي مدارس به شبکه اينترنت مربوط به کشورهاي قطر، امارات و بحرين است و ايران از نظر اين شاخص در ميان کشورهاي خاورميانه، بالاتر از سوريه قراردارد. اين در حالي است که بــراساس آمار وب ســايــت بيش از نيمي از کاربران اينترنت خاورميانه به کشور ايران اختصاص دارند، ولي با اين حال ايران نتوانسته است از نظر شاخص پيشرفت در زمينه اتصال مدارس به اينترنت، جايگاه مناسبي را به خود اختصاص دهد.

 

هدف مساله

 

۱٫ هدف بررسی کیفیت سطح نوشتاری دانش آموزان پایه اول و سوم و ششم مقطع ابتدایی

۲٫در این پژوهش هدف بررسی تاثیر هوشمندسازی کلاس درس در سرعت یادگیری دانش آموزان بوده است.

۳٫ هدف بررسی رضایتمندی اولیا جهت استفاده از تخته هوشمند در کلاس درس فرزندشان

 

سوال
 

آیا هوشمندسازی کلاس درس در سرعت یادگیری دانش آموزان تاثیر دارد؟

آیا بر روی سرعت نوشتاری دانش آموز تاثیر دارد؟

شاخص رضایتمندی اولیا از پراکندی مناسبی برخوردار است؟

بیان مساله

 

ازآنجا که درحال حاضر معلم محوری پایه آموزش و پرورش درکشور می‌باشد، به روزكردن مدارس، استفاده از فناوری های روز، برخورداری از خلاقيت‌های جدید درآموزش وپرورش و اهميت دادن به توانايی ‌های دانش‌آموزان، لازمة این تحوّل می‌باشد.‏ واژه‌ی مدارس هوشمند چندی است در ادبيات آموزش و پرورش کشور وارد شده است و فعاليت‌های ارزشمندی نيز به صورت پراكنده در اين ‏حوزه انجام شده است. وزارت آموزش و پرورش با الهام از آموزه‌های دينی و مقتضيات زمانی و دستيابی به اهداف عاليه نظام تعليم و تربيت و گسترش عدالت آموزشی، اقدام به تعریف ساختار، جایگاه، ‏ساماندهی، شرایط و ضوابط توسعه‌ی مدارس هوشمند بر اساس معیارهای علمی، بین المللی و شرایط بومی در سطح كشور نموده ‏است. از این رو برای نیل به این هدف، نیاز به همّتی مضاعف داشته که ازجمله عوامل اصلی آن می توان به تغییرنگرش درشیوه‌ی آموزش ‏و مدیریت مراکز آموزشی و پرورشی و نیز تأمین زیرساخت ها نمود.‏ هوشمند‌سازی مدارس يك اقدام مدبّرانه در راستای سند چشم انداز نظام، تحول بنیادین آموزش و پرورش و سند توسعه فناوری‌ اطلاعات و ارتباطات آموزش و ‏پرورش و ضرورتی انکار ناپذیر با هدف اجرای پيشرفته‌ترين روش‌های مدیریتی و آموزشی و نگاه علمی و فناورانه به وضعيت كنونی نظام ‏آموزشی كشور است که اعمال تغييرساختار و معماری اجرایی درآنها باعث افزایش بهره وری و مدیریت زمان برای مدیران، ‏کارکنان، معلمان، دانش‌آموزان و همچنین اولیای دانش‌آموزان خواهد بود.‏

 

در مورد مدرسه هوشمند تعاریف زیادی عنوان شده است از جمله: مدرسه ای که درآن روند اجرای کلیه فرآیندها اعم از مديريت، نظارت، كنترل، یاددهی_ یادگیری، منابع آموزشی و کمک آموزشی، ‏ارزشیابی، اسناد و امور دفتری، ارتباطات و مبانی توسعه آنها، بر اساس فناوری اطلاعات و ارتباطات و در جهت بهبود نظام آموزشی و تربيتیِ پژوهش محور ‏طراحی شده است را “هوشمند” می گویند.‏ در واقع مدرسه هوشمند مدرسه‌اي فيزيكي است كه كنترل و مديريت آن، مبتني ‌بر فن‌آوري رايانه و شبكه انجام مي‌گيرد و محتواي اكثر دروس آن ‏الكترونيكي و سيستم ارزشيابي و نظارت آن هوشمند است.در چنين مدرسه‌اي يك دانش‌آموز هوشمند، با صرف وقت بر روي موضوعات به ‏‏‌شكل مستمر، منابع و قابليت‌هاي اجرايي خود را توسعه و تغيير مي‌دهد و اين نكته‌اي است كه به مسؤولان مدرسه اجازه مي‌دهد تا با ‏توجه به تغييرات به‌وجود آمده و افزايش سطح اطلاعات دانش‌آموزان، آن‌ها را براي اخذ اطلاعات جديد آماده نمايند.‏ همچنین مدرسه هوشمند مدرسه‌اي است كه جهت ايجاد محيط ياددهي ـ يادگيري و بهبود نظام مديريتي مدرسه و تربيت دانش‌آموزان پژوهنده طراحي شده است. به عبارتی دیگر، مدرسه هوشمند مؤسسه آموزشي است كه در جهت فرآيند يادگيري و بهبود مديريت به صورت سيستمي نظام يافته بازسازي شده تا كودكان را براي عصر اطلاعات آماده سازد و آموزش در آن هوشمند شده باشد. بنابراین نیاز کنونی جامعه آموزشی ما تغییر و حرکت به سوی هوشمند سازی آموزش و آموزش بر اساس نیازها و استعدادها است.با توجه به اینکه در روش سنتی دانش آموزان پایه اول روی تخته می نوشتند ولی اکنون نوشتن دانش آموزان بر روی تخته امکان پذیر نمی باشد آیا تاثیری بر روند سرعت نوشتن آنها دارد؟
 

مزایای هوشمندسازی مدارس
 

۱٫ افزايش مشاركت عناصر مرتبط با سيستم مدرسه به ويژه اوليا، مربيان و دانش آموزان و فراهم كردن امكان تعامل بيشتر آنان با يكديگر.

۲٫ آشنایی دانش آموزان با فناوري الكترونيكي و افزايش توانمندي‌هاي فردي دانش آموزان

۳٫ رشد همه جانبه دانش آموزان

۴٫ ايجاد تنوع و خارج شدن از شيوه يكنواخت و سنتي آموزش

۵٫ افزايش بازده كاري در مدرسه

۶٫ آشنایی دانش‌آموزان با اهميت زمان (چگونه مي‌توان در كم‌ترين زمان، به خواست‌ها و نيازهاي خود با استفاده از فناوري‌هاي ارتباطي، پاسخ داد)

۷٫ استمرار فرایند یادگیری دانش آموزان در خارج از مدرسه

۸٫  ایجاد محیطی پویا و جذاب برای شکوفایی کامل استعدادها و بروز خلاقیت های فردی و جمعی دانش آموزان/ افزایش حضور ، پشتیبانی و مشارکت والدین و گروه های ذینفع در فرایند یادگیری دانش آموزان

۹٫ همراه نمودن کادر آموزشی مدارس با روندهای نوین آموزشی مبتنی بر نیازمندی های جامعه دانش بنیان

۱۰٫  به کمک نرم افزار مخصوص امکان ذخیره سازی مطالب ارائه شده در کلاس وجود دارد که این امر منجر به صرفه جویی  در زمان کلاس و در اختیار گذاشتن سریع و راحت اسناد و فایلهای آموزشی می گردد.

۱۱٫ ایجاد محیطی مناسب جهت ارزیابی های مستمر و متناسب با استعداد و پیشرفت دانش آموزان

۱۲٫ فراهم نمودن فضای مشارکت و تمایل دانش آموزان و معلمین در فرایندهای یاددهی یادگیری

۱۳٫ ترویج یادگیری تجربی،پژوهش محوری و دانش آموز محوری در فرایندهای آموزشی

۱۴٫ توسعه ی مهارتهای ادراکی ، کلامی ، اجتماعی ، حرفه ای تخصصی دانش آموزان

۱۵٫ تدوین راهبردهای توسعه مدارس هوشمند

 

موانع هوشمندسازی مدارس

 

۱٫ کاهش سرعت نوشتاری دانش آموزان پایه اول ابتدایی

 

۲٫ اولين و شايد بزرگ‌ترين مانع در مسير طرح مدارس هوشمند، باورهاي فرهنگي جامعه به ويژه اولياي دانش آموزان است. هنوز با توجه به گذشت چندين دهه از توليد اين فناوري‌ها، متاسفانه فرهنگ استفاده از آن چندان جا نيافته است و مقاومت‌هاي زيادي در اين مسير وجود دارد. هنوز بسياري از خانواده‌ها به «رايانه» به عنوان يک ابزار بازي و تفريح مي‌نگرند و وقتي خيال شان آسوده مي شود که فرزندشان پشت ميزمطالعه نشسته است و کتاب‌هاي درسي‌اش را باز کرده و مشغول مطالعه است. اين خانواده‌ها مي انديشند روشن شدن رايانه منجر به حواس پرتي دانش آموز مي‌شود و به همين دليل از ورود تجهيزات الكترونيكي به منزل خودداري يا در استفاده فرزندان شان از اين ابزار سخت‌گيري مي‌کنند.

 

۳٫ متاسفانه هنوز شبكه‌هاي ارتباطي كشور بسيار نامناسب است و برقراري تعاملات اينترنتي مخابراتي چندان آسان نيست. خطوط عادي تلفن، جوابگوي نيازهاي آموزشي جمعيت ميليوني دانش‌آموزان نيست و اخلال در اين سيستم، انگيزه فعاليت را در آنان کاهش مي‌دهد.

 

۴٫ مشكل اقتصادي مانع ديگري براي فرهنگ‌سازي درارتباط با مدارس هوشمند می باشد. بسياري از خانواده‌ها براي تامين حداقل يك دستگاه رايانه مشکل دارند که اين خود مانع بزرگي در مسير موفقيت مدارس هوشمند است و اين مساله زماني بيشتر محسوس مي‌شود كه تصور کنيم مدارس هوشمند قرار است به عنوان يک طرح ملي اجرا شود. بنابراين لازم است در اين باره از خانواده‌هاي محروم حمايت شود تا همه دانش آموزان به طور برابر از امکانات رايانه‌اي بهره مند شوند.

 

۵٫ ضعف دانش آموزان در به کار بردن زبان انگليسي است. با وجود اين که آموزش زبان انگليسي در برنامه‌هاي درسي دوره‌هاي راهنمايي و دبيرستان وجود دارد، اما متاسفانه دانش‌آموزان صرفاً از تسلط لازم براي استفاده از منابع انگليسي برخوردار نيستند و با وجود صرف هزينه‌هاي زياد، آموزش زبان به هيچ وجه کاربردي نيست، بنابراين بيشتر دانش‌آموزان صرفاً توانايي استفاده از سايت‌هاي فارسي را دارند و از دستيابي به منابع علمي خارجي بي بهره مي‌مانند.

 

۶٫ بالا بودن تعداد دانش‌آموزان در کلاس، زياد بودن حجم کار دبيران در هفته و کمبود وقت موجب مي شود تا مدارس ترجيح دهند به همان روش سنتي به آموزش ادامه دهند.

 

۷٫ در نظام آموزش سنتي به دليل توجه به محفوظات، ملاک ارزشيابي دانش‌آموزان پاسخ دادن به سئوالات از پيش تعيين شده است. روحيه تحقيق و پژوهش و ارزش‌گذاري به توليد دانش در نظام آموزشي ايران جايگاهي ندارد و به همين دليل اجراي اين گونه طرح‌ها با مشکلات بسياري مواجه مي‌شود.

 

۸٫ ساختار فيزيکي بيشتر مدارس کشور، سنتي است و تجهيز و تغيير کاربرد اين تعداد مدرسه از نوع سنتي به هوشمند، نيازمند صرف بودجه و زمان زيادي است که به نظر مي‌رسد، صرف اين هزينه زياد فعلا خارج از توان وزارت آموزش و پرورش است.

 

۹٫ عدم آشنايي معلمان با منابع آموزشي و فناوري‌هاي روز و شيوه‌هاي استفاده از آنها.

 

۱۰٫ ورود مدارس به سيستم هوشمند، نيازمند وجود نرم‌افزارهاي استاندارد و مطابق با کتاب‌هاي درسي و ايجاد بانک‌هاي اطلاعاتي قوي به زبان فارسي است که نياز به تحقيق و برنامه سازي‌هاي بومي داردکه به نظرمي رسد ظرفيت‌هاي کامل آن در نظام آموزش و پرورش کشور ايجاد نشده است.

 

تاثیر هوشمندسازی کلاس در تعمیق و سرعت یادگیری دانش آموزان

 

از مهم‌ترين ويژگي‌هاي مدارس هوشمند اين است كه دانش آموزان با تفكر مستقل و ابراز خلاقيت، توانمندي خود را به كار مي‌گيرند و فضاي حاكم موجب به كارگيري توانمندي‌هاي مربيان، معلمان و اوليا براي تقويت آموزش و پرورش مي‌شود و محيط مدرسه زمينه يادگيري و ايجاد انگيزه و رغبت را در دانش‌آموزان فراهم مي‌کند. هوشمند كردن مدارس علاوه بر افزايش كارايي كلاس‌ها، با به‌كارگيري كليپ‌هاي آموزشي و نرم‌افزارهاي گوناگون به يادگيري دانش‌آموزان كمك مي‌كند؛ چراكه علاوه بر بُعد شنيداري، جنبه ديداري نيز به شكل بهتر به كمك آموزش مي‌شتابد(حبیبی، ۱۳۹۲). دانش‌آموزان در مدرسه هوشمند نقش ياددهنده و يادگيرنده را برعهده دارند. در اين مدرسه، برنامه درسي محدودكننده نيست و به دانش‌آموزان اجازه داده مي‌شود از برنامه‌هاي درس خود فراتر گام بردارند. در اين مدرسه روش تدريس براساس دانش‌آموز محوري است. تأكيد بر مهارت فكر كردن و فراهم ساختن محيط ياددهي ـ يادگيري از راهبردها و خط مشي هاي مدرسه هوشمند است.

 

در مدارس هوشمند كامپيوتر در نحوه تدريس و ارزشيابي تأثير مي‌گذارد و برنامه‌هاي درسي را تا حدودي تغيير مي‌دهد. همچنین كامپيوتر جايگزين تخته سياه و CD جاي دفتر مشق را مي‌گيرد. دانش‌آموزان مي‌توانند از طريق اينترنت اطلاعات بسياري را درباره هر موضوع كه بخواهند بدست آورند. در اين سيستم معلم و شاگرد هر دو توليد محتواي الكترونيكي و درس را به صورت CD ارائه مي‌كنند. در اين مدارس آموزش منحصر به معلم نيست و دانش‌آموز نقش اساسي در آموختن مباحث علمي دارد. دبيران با استفاده از محتواي درسي الكترونيكي موجب تفهيم بهتر مطالب درس و صرفه‌جويي در وقت مي‌شوند و دانش‌آموزان هم اين فرصت را دارند كه توانايي و قابليت هاي خود را آشكار و به توليد محتوا بپردازند.كسب موفقيت دست‌يافتني است و ميزان آن به تلاش و پيگيري دانش‌آموزان و هدايت صحيح و جهت دار بستگي دارد. در اين روش روح پژوهش و جست‌وجوگري،‌ جايگزين روحيه بي‌هدف دانش‌آموز خواهد شد و ركن اصلي براي هرگونه تغيير، تغيير در فكر است و ابزار و امكانات تنها وسيله‌اي براي جامه عمل پوشاندن به افكار هستند. دانش‌آموزان مي‌آموزند انبوهي از اطلاعات را پردازش كنند و از اين اطلاعات در جهت يادگيري بيشتر استفاده كنند. دانش‌آموزان حتي مي‌توانند با منابع علمي جهان و معلمان و بچه‌هاي مدارس ديگر ارتباط برقرار كنند.

 

هفت اصل كليدي در مدارس هوشمند عبارتند از: ۱)دانش خلاق ۲)استعداد يادگيري ۳)توجه به فهم مطالب ۴) آموختن با هدف تسلط و انتقال آن ۵) ارزيابي آموخته‌ها به شكل متمركز ۶) غلبه بر مشكلات

 

یافته های پژوهش

 

نتایج این پژوهش نشان داد که با هوشمندسازی مدارس مطالب علمي در محيطي جذاب به دانش آموزان منتقل مي‌شود و معلم از مواد آموزشي چندرسانه‌اي شامل فيلم، عکس و اسلايد استفاده مي‌کند تا کيفيت و ماندگاري آموزش را ارتقا بخشد. در این سیستم دانش‌آموزان، اوليا و معلمان وكادر مدرسه در تعامل هميشگي و پويا، برنامه‌هايشان را پيش خواهند برند و دانش آموزان با تسلط به تمامي مطالب و دریافت بازخورد از روند پيشرفت، نقاط قوت و ضعف خود را به خوبي تشخيص مي‌دهند و به ياري سيستم براي رفع آن تلاش مي‌كنند. همچنین با استفاده از محتواي درسي الكترونيكي می توان باعث تفهيم بهتر مطالب درس و صرفه‌جويي در وقت شد و دانش‌آموزان هم اين فرصت را دارند كه توانايي و قابليت هاي خود را نشان دهند. به طور کلی با توجه به نتایج می توان گفت هوشمندسازی کلاس درس در تعمیق و سرعت یادگیری دانش آموزان موثر می باشد.

 

به طور کلی، همانند فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) ، اثرات مثبت بردهای هوشمند ، بستگی به روش هایی دارد که از آن استفاده می شود.هر چند که پیشینه ادبی این فناوری هنوز در حال شکل گیری است، اما شواهدی دال براقدامات خوب و نتایج مثبت در سراسر برنامه درسی وجود دارد.

 

گلوور و میلر (۲۰۰۱) دریافتند که برد های هوشمند  (برای موارد زیر) استفاده شده اند:

 

با افزایش بازدهی، معلمان می توانند از انواع منابع مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات، بدون گسیختگی یا از دست دادن سرعت استفاده کنند.

 

با استفاده از مطالب جذاب تر برای توضیح مفاهیم، موجب گسترش یادگیری می شوند.

 

بردهای هوشمند باعث تغییر شکل یادگیری، ایجاد سبک های یادگیری جدید از طریق تعامل با برد هوشمند می شوند.

 

بحث و نتیجه گیری

 

بر اساس آنچه در این پژوهش بیان شد می توان گفت هوشمندسازی کلاس های درس، نيازمند تغييردر نظام آموزش و پرورش كشور است. به عبارتی راه‌اندازي مدارس هوشمند ميسر نخواهد شد، مگر این که درساختار نظام آموزش و پرورش تغييراتی ایجاد گردد و اين امر نيازمند برنامه‌ريزي بلندمدت است تا بسترهای مورد نیازکه شامل زير‌ساخت ارتباطي، محتواي مناسب، آموزش معلمين، تغيير روش‌هاي آموزشي و فرهنگ‌سازي والدين است، ایجاد گردد و این امر باید گام به گام و با درايت و تفكر صورت گیرد. سيستم جدید آموزش الكترونيكي فوايد و مزاياي منحصر به فردي را براي افراد، سازمان ها و مراكز آموزشي به همراه دارد. در گذشته تمامي آموزش ها به شيوه كلاس هاي حضوري برگزار مي‌گرديد كه در آن محوريت كلاس با مربي آموزش بود. با ظهور اينترنت، آموزش الكترونيكي باعث گسترش دامنه آموزش و باعث به اشتراك گذاشتن دانش و اطلاعات شد. با هوشمندسازی کلاس های درس رایانه می تواند در نحوه تدريس و ارزشيابي تأثيرزیادی بگذارد و برنامه‌هاي درسي را تا حدودي تغيير مي‌دهد. با تنوع در رسانه‌های آموزشی و متنوع‌سازی فضا و محيط‌های ياددهی و يادگيری در برنامه درسی، اين امكان ‏فراهم خواهد شد تا دانش‌آموزان و معلمان تجارب جديدی را در حوزه دانش و پژوهش كسب نمايند.

 

نتایج پژوهش نشان داد که با استفاده از محتواي چندرسانه‌اي طيف وسيع‌تري از حواس دانش‌آموزان در فرآيند ياددهي- يادگيري درگير شده و فرآيند یادگیری عمیق تر مي‌شود. به عبارتی علاوه بر افزایش کارایی کلاس استفاده از نرم افزارهای گوناگون به دلیل به کارگیری حواس شنیداری و دیداری به یادگیری دانش آموزان کمک می کند. این سیستم به دانش آموزان اجازه می دهد فراتر از برنامه های درسی خود گام بردارند و تاکید بیشتری بر مهارت تفکر و یادگیری عمیق دانش آموزان دارد. همچنین با هوشمندسازی مدارس تعاملات بین دانش آموزان و معلمان  مدارس هوشمند بيشتر شده و این امر می تواند منجر به اشتراك تجربيات موفق و برتر بین آنها گردد. بنابراین مدارس با ایجاد بسترهای مورد نیاز جهت هوشمندسازی کلاس ها می توانند از مزایای این روش آموزش استفاده نمایند.

 

یکی از مهمترین ویژگی های عصر حاضر شتاب فزاینده تحولات علمی، تکنولوژیکی، اجتماعی و … در آن است. در چنین زمانی که تنها پدیده با ثبات تغییر و بی ثباتی است، جوامع انسانی و سازمانها برای بقا، پویایی و ایجاد تحولات سازنده در آینده ناگزیر از دستیابی به گرایشهای نوین می باشند چرا که به گفته تافلر «تنها با بهره گیری خلاقانه از تغییر برای هدایت خود تغییرات است که می توان از آسیب شوک آینده در امان ماند و به آینده ای بهتر و انسانی تر دست یافت .

 

از سوی دیگر تقریباً در همه جوامع از نهاد آموزش و پرورش انتظار می رود که ضمن باز آفرینی در فرهنگ و انتقال از روش های ارزشمند پیشینیان به نسل آینده، سر منشا تغییرات و نوآوریهای اجتماعی باشد، زیرا دستگاه آموزش و پرورش بنا به رسالت خود زیربنای اصلی شخصیتها و دیدگاههای اجتماعی را پدید می آورد و بنابراین اگر در این راه کوشش و جدیت متعارف را به عمل آورد، توقع و انتظار نوآوری در جامعه سهل تر خواهد بود. این مطلب بدان معنی است که دستگاه آموزش و پرورش باید بتواند علاوه بر هماهنگ نمودن خود با تحولات جامعه امروزی سمت و سوی دگرگونیها و تغییرات آینده را پیش بینی نموده و تغییرات را در جهت ایجاد تحولات مطلوب در آینده، هدایت نماید.

 

در همین راستا یکی از رویکردهایی که می تواند در جهت پاسخگویی به نیاز فوق در نظام های آموزشی مفید واقع گردد و امروزه در بسیاری از کشورهای توسعه یافته اجرا شده و یا در حال اجرا شدن است، گسترش استفاده از فناوریهای اطلاعات و ارتباطات در نظام های آموزشی و به تبع آن تأسیس و توسعه مدارس هوشمند است. این گونه مدارس در واقع به نوعی اختراع فلسفه و مفهومی جدید از تعلیم و تربیت بوده و با کنار گذاشتن یکسری از بازدارنده های سنتی، سعی در به کارگیری فناوری اطلاعات برای ارائه آموزش دارند. آموزش مؤثر در اینگونه مدارس مستلزم آن است که دانش آموازن نقش های جدیدی را در فرایند یادگیری بپذیرند، بدین ترتیب که جستجوگران اطلاعات باشند، تا بتوانند در مورد ارزش اطلاعات وسیعی که در شبکه جهانی اینترنت برای استفاده آنان موجود است به داوری و ارزشیابی بپردازند. در چنین شرایطی نقش معلم ها نیز از انتقال دانش و معلومات، به تسهیل گر فراینده یادگیری تغییر می یابد، آنان نیز بایستی به گونه ای تلاش نمایند که دانش آموزان اعتماد به نفس، راهبردهای مدیریت اطلاعات و مهارتهای نفی لازم را کسب کنند تا بتوانند در زندگی روزمره و در محیط کار خود ابزارهای فناورانه و ارتباط جمعی را با موفقیت راه اندازی کنند و مورد استفاده قرار دهند.

 

اما همچنانکه اشاره گشت مانند هر گونه نوآوری آموزشی دیگر در دستگاه آموزش و پرورش موانعی بر سر راه تأسیس و توسعه این مدارس وجود دارد که عمده ترین آنها مشکلات فرهنگی و ساختاری می باشند. در ۵۰ سال اخیر خیلی تغییرات در زندگی بشری اتفاق افتاده است , شما اگر به اطراف زندگی خود نگاه کنید شاهد این مدعا هستید اما متاسفانه کلاس های درس نسبت به ۵۰ سال قبل هیچ تغییری نکرده است وهمچنان با تخته سیاه وگچ آموزش انجام می پذیرد . اگر برای مسئولان و متولیان امر، معلمان و مردم این موضوع که زمان تکرار شیوه های سنتی به اتمام رسیده است، قابل پذیرش نباشد در آن صورت هرگز شیوه های جدید نخواهند پذیرفت، زیرا زیربنای «تغییر دادن» و «تغییر یافتن» آمادگی و علاقمندی برای پذیرش آن است، در غیر این صورت تغییر لزوماٌ اتفاق نمی افتد، نتایج پیش بینی شده را به همراه ندارد و همواره با مقاومت و حالتهای تدافعی افراد همراه است.

 

نکته مهم دیگری که بایستی در همین راستا مورد مداقه قرار گیرد آن است که بدانیم فناوری ابزار است و بکارگیری کارآمد هر نوع فناوری از اندیشه، فرهنگ و مناسبات عمیق اجتماعی نشأت می گیرد. بنابراین برای بهره گیری موثر و کارآمد از فناوری اطلاعات، به ویژه در توسعه آموزش نیازمند بهبود رویکردها، بازبینی سیاست های آموزشی، سازمان دهی مجدد محتوا، بهسازی نیروی انسانی، طراحی برنامه های درسی اثر بخش و تحول معیارهای فرهنگی برای فراهم کردن همزیستی با فناوری نوین هستیم.

 

و بالاخره نوشتار حاضر را با فرمایش گرانسنگ حضرت امام صادق (ع) به بیان می بریم که فرموده اند «کسی که بدون کسب هماهنگی و بینش اقدام به عمل کند رهرو بیراهه رویی را ماند که شتاب حرکت و سرعت سیر وی، جز بر دوری از اهداف و مقاصدش نیفزاید.» هدف آموزش و پرورش در کشور ما رشد و پرورش همه جانبه (رشد عقلانی، جسمانی، عاطفی و اجتماعی) دانش آموزان به گونه ایست که ضمن التزام به ارزشهای اسلامی، ملی و اخلاقی، به کمال بالقوه خویش نائل آمده، آگاه به مسائل روز جهان و مبتکر و توانمند در جهت حل مسائل و مشکلات خود و جامعه و ساختن آینده ای مطلوبتر باشند.

 

در همین راستا ایده ی مدارس هوشمند و یا هر گونه نوآوری آموزشی دیگر در آموزش و پرورش در صورتی که بتواند ما را در رسیدن به این هدف یاری نماید ارزشمند خواهد بود. رشد جوانان، توسعه آموزش و پرورش و توسعه ملی در گرو توجه خاص به نیروی انسانی در آموزش و پرورش است اگر می خواهیم آموزش معنا پیدا کند، خلاقیتها بارور گردد، بهره وری نیروی انسانی بالا رود و اهداف و معیارهای بالایی از عملکرد بدست آید، باید تحولی فکری و تعهدی اخلاقی در قبال مأموریت جدید آموزش و پرورش در جهان متحول امروزی و قرن نامطمئن آینده در تک تک آحاد و مسئولان و مجریان آموزش و پرورش کشور به وجود آید . کاربرد تکنولوژیهای جدید در سیستم آموزش و پرورش ما امید کارآیی کلاسها را افزایش می دهد و ایجاد شیوه یادگیری مداوم در دانش آموزان و یادگیریهای رسمی و غیررسمی خارج از کلاس  های درس را ممکن می سازد.

 

بنابراین لازم است که با فراهم آوردن هماهنگی های لازم و تمهیدات کافی در این رابطه، زمینه بهره مندی نظام آموزشی کشورمان را از منافع این گونه فناوریهای نوین، ایجاد نماییم.

 

با امید آن که با گسترش و اجرایی شدن طرح اینگونه مدارس در سراسر کشور، شاهد حرکت سریع و پویا به سمت هوشمند شدن واقعی آموزش در ایران عزیزمان باشیم. کیفیت واقعی آموزش زمانی محقق می شود که بتوانیم هر دانش آموز را به آن نسبت که توانایی، استعداد و علاقه دارد به سمت بهترین مسیر و جهت در زندگی هدایت کنیم. آموزش و پرورش ما باید از روزمرگی خارج شود تا دغدغه¬های والای تربیتی، مجال به عرصه عمل درآمدن پیدا کنند.

منبع: رجا نیوز

به این پست امتیاز دهید.
46 views مشاهده
دیدگاه کاربران انتشار یافته : 0 - در انتظار بررسی : 3
    • دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    • دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.